Σπύρος Ποταμιάνος - Ο βαρκάρης του Βόλγα - οπερέττα - 1927 - Υπήρξε και άλλο θέατρο - ΜΝΗΜΟΤΕΧΝΕΙΟΝ

 

ΣΠΥΡΟΣ ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ

Ανδρέας Μαστρεκίνης (μουσική)

- Ο ΒΑΡΚΑΡΗΣ ΤΟΥ ΒΟΛΓΑ –

οπερέττα

1927

 

 

 

    Η οπερέττα σε τρεις πράξεις του Σπύρου Ποταμιάνου «Ο βαρκάρης του Βόλγα», σε μουσική Ανδρέα Μαστρεκίνη, παραστάθηκε στα 1927 στην Αθήνα από τον θίασο «οπερέττα Οικονόμου» (Παρασκευά Οικονόμου).

 

Το βιβλίο:

(1927): «Ο βαρκάρης του Βόλγα» Σ. Ποταμιάνου, μουσική Α. Μαστρεκίνη, - οπερέττα Οικονόμου - τύποις «Ακροπόλεως» αριθ. 1265.

 

  Από το εκδοθέν βιβλίο:

 

   Υπόθεσις του έργου:

« Στις όχθες του ποταμού Βόλγα έχουν κατασκηνώσει περαστικοί ατσίγγανοι.

     Ο αρχηγός των Στέγγαν, συμπαθεί την Τατιάνα, μια εύμορφη τσιγγάνα που ρίχνει τα χαρτιά. Η Τατιάνα όμως έχει ερωτευθεί ένα Βαρκάρη του Βόλγα, τον Αλέξη. 

    Τα μέρη εκείνα είναι ιδιοκτησία του πρίγκηπος Νικήτα Γριτσέγκο, και η κόρη του Μίρκα, αρραβωνιασμένη με τον πρίγκηπα Δημήτρη Πετρώφ, πάνε στην Τατιάνα για να τους ρίξη τα χαρτιά. Την ώρα εκείνη ακούγεται από μακρυά το τραγούδι του Βόλγα, που το τραγουδούν οι βαρκάρηδες τραβώντας τη μεγάλη βάρκα τους.

     Η Μίρκα διακρίνει ανάμεσα στις φωνές των τραγουδιστών τη φωνή του Αλέξη που τον συμπαθεί κρυφά και του το λέει. Ο αρραβωνιαστικός δυσαρεστείται και από ένα μικρό λάθος του Αλέξη θυμώνει και τον μαστιγώνει στο πρόσωπο. Ο Αλέξης ορκίζεται εκδίκησιν.

    Στο μεταξύ η επανάστασις παρασκευάζεται, και στη Β’ πράξι, ενώ  ετοιμάζεται η γιορτή των αρραβώνων, ανακαλείται ο Δημήτρης στο Σύνταγμά του και φεύγει. 

    Η επανάστασις εκρήγνυται. Οι επαναστάται εισορμούν στο παλάτι του Πρίγκηπος. Ένας απ’ αυτούς σκοτώνεται. Ζητούν εκδίκησιν και με την επιμονήν της Τατιάνας, καταδικάζεται εις θάνατον η Μίρκα.

    Ο Αλέξης αναλαμβάνει να την θανατώση. Ενώ όμως ετοιμάζεται να την πυροβολήση, στέκεται, το χέρι του με το πιστόλι πέφτει, σιγά την αγκαλιάζει και την φιλεί. Ο επαναστάτης αγαπούσε την αριστοκράτιδα.

    Οι άλλοι βάζουν φωτιά στον πύργο και καθώς δεν βλέπουν την Μίρκα επί σκηνής, καταλαβαίνουν ότι ο Αλέξης τους πρόδωσε και την εφυγάδευσε. Τον καταδικάζουν να μείνη μέσα στο καιόμενο παλάτι. Εκείνος όμως περιτριγυρισμένος από τις φλόγες, παίρνει στον ώμο την λιπόθυμη Μίρκα που την είχε κρύψει και φεύγουν περνώντας ανάμεσα στις φλόγες.

    Στην Γ’ πράξι, οι «Λευκοί», δηλαδή ο αριστοκρατικός στρατός, επικρατεί. Συλλαμβάνουν τον Αλέξη και ο Δημήτρης τον καταδικάζει εις θάνατον. Την ώρα όμως της εκτελέσεως η Μίρκα στέκεται πλάϊ στον κατάδικο και ζητά να σκοτωθή μαζύ του.

     Οι επαναστάται όμως ξαναγυρίζουν, επικρατούν και σώζουν τον Αλέξη. Ο Αλέξης τώρα πρόκειται να δικάση τη Μίρκα και τον Δημήτρη. Χαρίζει και στους δυό τη ζωή.

    Όταν δε η Μίρκα μένει ελεύθερη να εκλέξη μεταξύ του Πρίγκηπα και του Βαρκάρη, μένει με τον Βαρκάρη.»

 

 

 

 

 

    Οι πρώτοι διδάξαντες:

/-Ονούφριος-Αρτεμιδόροβιτς-Καλλοπαιδί-ώφ: 

Π.Β. Οικονόμου, (Παρασκευάς Οικονόμου)

/ - Τατιάνα (τσιγγάνα): 

Αγγέλικα Κορτεζίνα,

/ - Τρικυμίας-Πατατράκ-ώφ: 

Ι. Στυλιανόπουλος,

/ - Στεπάν (ατσίγγανος): 

Δ. Μαυρίδης,

/ - Πρίγκηψ-Νικήτας:  

Κ. Παρασκευόπουλος,

/ - Μίρκα (κόρη του): 

- Ζωζώ Νταλμάς, / - Ηρώ Χαντά,

/ - Πρίγκηψ-Δημήτρης (μνηστήρ της): 

Λ. Καβαφάκης,

/ - Αλέξης (ο βαρκάρης του Βόλγα): 

Α. Τζινιόλης,

/ - Επαναστάται: 

Έλενα Κορτεζίνα και Οφελία Κορτεζίνα,

/ - Υπηρέτης: 

Δ. Μητσάκης

 

 

 Α’ ΠΡΑΞΙΣ: 

 Κατασκήνωσις ατσιγγάνων στις όχθες του Βόλγα.

 Β’ ΠΡΑΞΙΣ:

  Εικών 1: Στο παλάτι του Πρίγκηπος Γκριτσένκο.

  Εικών 2: Πυρκαϊά επί σκηνής.

 Γ’ ΠΡΑΞΙΣ:

  Εικών 1: στην ταβέρνα του Ονούφρη,

  Εικών 2: στο παλάτι.

 

 

Σκηνοθεσία, χορογραφία, διδασκαλία: 

Παρασκευάς Οικονόμου

Σκηνογραφίαι:

 Ι. Αμπελά.

 

 

 

 Στη συγκεκριμένη οπερέττα περιέχεται και 

το «Τραγούδι του Βόλγα» [ «Άντε Εγιά!»], 

το οποίο βασίζεται σε ρώσσικο παραδοσιακό τραγούδι. 

Η συγκεκριμένη παρτιτούρα εκδόθηκε

 

«Τραγούδι του Βόλγα»

 

Το τραγούδι «Άντε Εγιά!» 

από την οπερέττα «Ο βαρκάρης του Βόλγα»

 (Ρωσικό δημοτικό τραγούδι)

Μουσική: Ανδρέας Μαστρεκίνης

Λιμπρέττο: Σπύρος Ποταμιάνος

Η παρτιτούρα του τραγουδιού

Αρχεία Ε.Λ.Ι.Α.

 

 

  Σχόλιον:

    Ο Θόδωρος Γραμματάς που εισήγαγε τον όρο «προλεταριακό δράμα», αργότερα τον περιόρισε σε «εργατικό δράμα», εξετάζει αυτές τις εκδηλώσεις θεατρικής συγγραφής αλλά ατυχώς μέχρι το 1922.

    Δεν συμπεριλαμβάνει τη συγκεκριμένη σοκαριστική, ως προς το θέμα της για το κατεστημένο της εποχής εκείνης, οπερέττα (1927) του Σπύρου Ποταμιάνου. Τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα είναι εκείνα που στο τέλος επικρατούν σύμφωνα πάντα με το έργο.

    Ατυχώς δεν υπάρχει η τρίτη πράξη στο βιβλίο-πρόγραμμα που είναι αναρτημένο σε ηλεκτρονική μορφή από τον ιστότοπο «Ανέμη». ( Αυτό να οφείλεται σε εσκεμμένη παράλειψη ήδη από την εποχή της έκδοσης προκειμένου να μην προκληθούν αντιδράσεις ή σε σφάλμα της ηλεκτρονικής ανασύστασης του κειμένου).

    Η έμφαση στην οπερέττα φυσικά δίδεται στη συναισθηματική σχέση του Αλέξη και της Μίρκας και τις περιπέτειες και τις μεταπτώσεις της τύχης (κατά τους φιλολόγους), αλλά υποδόρια εκφράζονται σκέψεις που σοκάρουν τους κατόχους των υψηλών κοινωνικών θέσεων μιας ταξικής δομής.

    Η γλώσσα επίσης της οπερέττας είναι πολύ κοντά στην καθομιλουμένη, γεγονός που ίσως εν μέρει δηλώνει και την δημοφιλία του είδους, και ίσως το μορφωτικό και κοινωνικοταξικό επίπεδο του κοινού, δεδομένου ότι οι οπερέττες ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς και προσέλκυαν μικροαστικά στρώματα.

    Ένα ενδιαφέρον σχόλιο για αντιδράσεις απέναντι στην παράσταση του συγκεκριμένης οπερέττας, μας το δίνει με το απόσπασμα που παραθέτει από την εφ. Εσπερινή, και που με βάση αυτό μπορεί να χρονολογηθεί και η παράσταση της συγκεκριμένης οπερέττας, η Ελένη Ορφανού, και για αυτό το παραθέτω.

   Τελικά υπήρξε και «άλλο θέατρο;»

 

 

Απόσπασμα από πτυχιακή εργασία 2014 της Ελένης Ορφανού:

 

«   Με την άνοδο του εργατικού κινήματος και των σοσιαλιστικών ιδεών, οι λιμπρετίστες εισήγαγαν μερικές σοσιαλιστικές αναφορές, διατηρώντας όμως λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στα «πολιτικά στρατόπεδα».

   Η εφημερίδα «Εσπερινή» χαρακτηριστικά αναφέρει για την διασκευή του έργου «Ο Βαρκάρης του Βόλγα»:

   «... μερικές ‘‘συντροφικές’’ ηκούσαμεν τας οποίας ο συγγραφεύς ‘‘εκόλλησε’’ καταλλήλως διά να χειροκροτήσουν μερικοί ξυπόλυτοι οπαδοί του κ. Παπαναστασίου..». [ Εφ. Εσπερινή, 12/8/1927. ] »

/ - πηγή: Ελένη Ορφανού, «Η ελληνική οπερέττα και η προσφιλής της θεματολογία», Θεσσαλονίκη, (σ. 113) (πτυχιακή εργασία) (σε ηλεκτρονική μορφή.

 




















     Λόγος Έμφρων

logosemfron.blogspot.com

 


Ιωάννης Κομισόπουλος - θεατρικό - 1880 - Κωνσταντινούπολη - Ο Εξόριστος Μηδενιστής - ΥΠΗΡΞΕ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΜΝΗΜΟΤΕΧΝΕΙΟΝ

 

Ιωάννης Γ. Κομισόπουλος,

« Ο εξόριστος μηδενιστής »,

(δράμα πρωτότυπον εις πράξεις δύο),

τύποις Κ. Πληθωνίδου,

Εν Κωνσταντινουπόλει, 1880.   

 

 

/ - Τα του δράματος Πρόσωπα:

 

/ - ΙΒΑΝ, Ρώσσος εξόριστος μηδενιστής,

/ - ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ, διοικητής Σιάμκας,

/ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, υιός του Βλαδιμήρου,

/ - ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ, θυγάτηρ του Ιβάν,

/ - Εις ΙΕΡΕΥΣ Ρώσσος

 

    Η σκηνή εν Σιάμκα της Σιβηρίας.

    Εποχή υφισταμένη (ενν. της εκδόσεως του έργου).

 

 

         / - επιλεγέν απόσπασμα από τον πρόλογο:

 

 « ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ:

    Δια του (δραματικού) δοκιμίου μου τούτου ηθέλησα να αποδείξω τον μέγαν προς την ελευθερίαν έρωτα, και την φιλοπατρίαν εκείνων, οίτινες ζητούσι την ανάστασιν της πατρίδος αυτών υπό το όνομα “Μηδενισταί”.

                       Εν Μεγάλω Ρεύματι, τη 19 Μαϊου 1880.

                            Ο συγγραφεύς     Ι.Γ. Κομισόπουλος.»

 

 

   O θεατρικός συγγραφέας Ιωάννης Κομισόπουλος, όπως δηλώνει ο ίδιος, είναι φοιτητής της Μεγάλης του Γένους Σχολής.

  Αυτό είναι το πρώτο του θεατρικό έργο, το οποίο μάλιστα με την παρότρυνση φίλων του το εξέδωσε.

  Το θεατρικό δεν είχε παρασταθεί, τουλάχιστον μέχρι τον χρόνο έκδοσής του.

 

 

/ - Διάρθρωση του θεατρικού    

    ανά πράξεις και σκηνές:

 


 

/ - ΠΡΑΞΙΣ ΠΡΩΤΗ:

     Ο ΦΙΛΟΠΑΤΡΙΣ

 

Σκηνή Α’:

  ( Η σκηνή παρίστησι χωρίον ολίγον τι μακράν κείμενον της Σιάμκας, πόλεως κειμένης εν τη περιφερεία της Τοβόλσκης και ανηκούσης τη δικαιοδοσία αυτής.

    Εν τω χωρίω τούτω διακρίνεται η ευτελής οικία των εξορίστων κειμένη εν τω μέσω βαλτώδους δάσους επί της άκρας κυκλοτερούς λίμνης περιοριζομένης υπό πεύκων.

   Είναι νυξ. Η σελήνη ρίπτει το ωχρόν αυτής φως αντανακλώμενον εν  τοις ύδασι της λίμνης.

   Ο εξόριστος Ιβάν εξέρχεται  της οικίας του και κάθηται παρά την γωνίαν βράχου τινος παρά την λίμνην κειμένου.)

 

Ιβάν [μόνος του επί σκηνής] 

 

Σκηνή Β’:

  Ιβάν και Μαργαρίτα (ερχομένη).

 

Σκηνή Γ’: 

  Αλέξανδρος (ερχόμενος)  [μόνος του επί σκηνής]

 

Σκηνή Δ’

  Αλέξανδρος και Μαργαρίτα (ερχομένη),

 

Σκηνή Ε’:

  Μαργαρίτα και Αλέξανδρος (πλησιάζων αυτήν),

 

Σκηνή ΣΤ’:

 Ιβάν, Μαργαρίτα, Αλέξανδρος

 

Σκηνή Ζ’:

(διοικητής Βλαδίμηρος ερχόμενος)

Ιβάν, Μαργαρίτα, Αλέξανδρος, Βλαδίμηρος,

 (στρατιώται οδηγούσι τους εξορίστους)

 

Σκηνή Η’:

 Βλαδίμηρος (μόνος παρακολουθών αυτούς δια βλεμμάτων)

 

Σκηνή Θ’:

  ( Η σκηνή παρίστησι ειρκτήν, περιοριζομένην υπό τεσσάρων μελανών τοίχων, έχουσαν έκτασιν αρκούντως μεγάλην.

  Εις τους δύο αυτής τοίχους υπάρχουσιν ανά έν παράθυρον, εις τον τρίτον τοίχον είναι η είσοδος μετά θολωτής θύρας.

  Εν τη ειρκτή εύρηνται πενιχρά καθίσματα και δύο τράπεζαι μεθ’ ομοίων προς τροφήν σκευών.

  Ο Ιβάν κάθηται εις το εν κάθισμα ακουμβών επί της μιας χειρός του περίλυπος, ου μακράν δε αυτού η θυγάτηρ του.)  

 

Ιβάν, Μαργαρίτα

 

  (Ακούεται συριγμός, πρώτος, δεύτερος. Ακούεται και τρίτος συριγμός και μετ’ αυτόν ανοίγεται η θύρα της ειρκτής και παρίσταται μετημφιεσμένος εις χωρικόν ο Αλέξανδρος, ακολουθούμενος υπό τινος, χωρικήν φέροντος ωσαύτως ενδυμασίαν και δύο τοιαύτας ενδυμασίας.) [απόδρασις].

 

Σκηνή Ι’:

Ιβάν, Μαργαρίτα, Αλέξανδρος,

 

Σκηνή ΙΑ’:

 (Επί τινα καιρόν μένει η σκηνή κενή.

   Κατόπιν δε εισέρχεται εις στρατιώτης φέρων τροφάς.)

 

Στρατιώτης Α’

Στρατιώτης Β’,

Στρατιώτης Δ’,

Στρατιώτης Γ’.

 

 

Σκηνή ΙΒ’:

 (Στρατιώτης Ε’ ερχόμενος)

Στρατιώται Α’,Β’,Γ’,Δ’,Ε’

 

 (Πίπτει η αυλαία).

Τέλος της Πρώτης Πράξεως.

 

 

 

 

 

 

 

 

/ - ΠΡΑΞΙΣ ΔΕΥΤΕΡΑ:

    Η  ΘΝΗΣΚΟΥΣΑ ΦΙΛΟΠΑΤΡΙΑ

 

Σκηνή Α’:

 (  Η σκηνή παριστά τα πέριξ των ορίων της Σιβηρίας. Οι δραπέται καταδιωχθέντες εκ τούτων.  Ο μεν Αλέξανδρος και η Μαργαρίτα  εσώθησαν κρυβέντες όπισθεν βράχου τινος, οπόθεν διέλαθον την έρευναν των διωκτών των. Ο δε Ιβάν συνελήφθη αύθις.

   Η Μαργαρίτα φαίνεται λίαν θλιμμένη, ο δε Αλέξανδρος παρηγορεί αυτήν.)

 

Αλέξανδρος, Μαργαρίτα,

 

Σκηνή Β’:

 ( Η σκηνογραφία παρίστησι την εν τη Α’ πράξει παρισταμένην ειρκτήν.

      Ο Ιβάν κάθηται επί τινος εδωλίου αλυσσόδετος.)

 

Ιβάν [μόνος επί σκηνής],

 

Σκηνή Γ’

 

Ιβάν και Βλαδίμηρος (υπό τινων στρατιωτών ακολουθούμενος),

 

(αναχωρεί ο Βλαδίμηρος)

 

Σκηνή Δ’:

 

Ιβάν (μόνος μετά δύο στρατιωτών),

 

( ακούεται εντός της σκηνής πένθιμος μελωδία μετά νεκρωσίμων ψαλμών.

  Ανοίγεται η θύρα της ειρκτής και εις ιερεύς παρίσταται ενώπιον του Ιβάν).

 

Σκηνή Ε’:

 

Ιβάν

Ιερεύς,

Στρατιώτης Α’ βαθμοφόρος,

Στρατιώτης Β’,

Βλαδίμηρος,

Στρατιώτης Δ’,

 

 [ θανατική εκτέλεση του Ιβάν επί σκηνής.]

( Οι στρατιώται σκοπεύουσι.

  Οι στρατιώται κινούσι τα όπλα, ο κατάδικος πίπτει. Ακούεται εν τη σκηνή θόρυβος.

Άπαντες εκπλήσσονται.

Ακούεται η φωνή: στήτε, στήτε, έλεος, χάρις, αυτοκρατορική εδόθη….)

 

Σκηνή Ζ’ και τελευταία:

(Εισέρχονται εν τη σκηνή ο Αλέξανδρος, η Μαργαρίτα και έτεροι διάφοροι εξόριστοι).

 

Αλέξανδρος,

Μαργαρίτα,

Βλαδίμηρος,

Στρατιώται,

ο Ιβάν [νεκρός] (εκτάδην κείμενος)

 

/ - αυτοκτονία Μαργαρίτας (εξάγουσα εγχειρίδιον εκ της ζώνης της).

/ - Σύγκρουση Αλέξανδρου με τον πατέρα του Βλαδίμηρο [(: Αίμων - Κρέων)].   

 

         / - πηγή: το εκδοθέν βιβλίο σε ηλεκτρονική μορφή από την «Ανέμη». 

 


Τζούλια Λογοθέτη - ακουαρέλα - "θέμα από Σίφνο" - ζωγραφική - ΕΙΚΑΖΕΙΝ

 

Τζούλια Λογοθέτη

Σίφνος – θέμα από Σίφνο

 

 


Τζούλια Λογοθέτη

«θέμα από Σίφνο»

 ακουαρέλα


Ελένη Στρατούλη - ποιητική συλλογή 2021 - "Λαβυρίνθων Έξοδοι" - ΠΟΙΗΣΗ

 

  Ελένη  Στρατούλη

  «Λαβυρίνθων Έξοδοι»

  ποιητική συλλογή

  Εκδόσεις Άπαρσις, Αθήνα, (σ. 168)

  2021.

 

  


    Το εξώφυλλο της ποιητικής συλλογής


ΛΥΣΙΑΣ - Απολογία υπέρ του φόνου μοιχού - Γεώργιος Αποστολίδης 1924 - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

 


ΛΥΣΙΑΣ, «Απολογία υπέρ του φόνου μοιχού»

 

 

 

/ - Η υπόθεσις του δικανικού (απολογητικού) λόγου του Λυσία 

«Απολογία υπέρ του φόνου μοιχού»:

 

« Ευφίλητος τις, Αθηναίος αστός, … έσχε το ατύχημα μετά παρέλευσιν ολίγου χρόνου από του γάμου του και της αποκτήσεως τέκνου, να μάθη ότι η σύζυγός του εμοιχεύετο υπό τινος νεανίου κομψού, Ερατοσθένους καλουμένου, τον οποίον αυτός [ο Ευφίλητος] ούτε γνώριζεν ούτε είχεν ιδεί ποτέ.

        Ο Ευφίλητος αποφασίζει να συλλάβη τους ενόχους επ’ αυτοφώρω, και το κατορθώνει τη συνεργία, της υπηρετρίας, πρώτης συνεργού της τελουμένης εν τω οίκω του μοιχείας. 

     Ο Ευφίλητος άγων τους μάρτυράς του εισέρχεται νύκτωρ εις τον συζυγικόν κοιτώνα, πληγώνει αμέσως τον επί της κλίνης γυμνόν Ερατοσθένην, τον ρίπτει κάτω, τον φονεύει, και δίδει τέρμα αιματηρόν εις την ευτυχίαν του μοιχού εκδικούμενος την ιδικήν του ατυχίαν.

     Ο αττικός νόμος ρητώς δίδει το δικαίωμα εις τον σύζυγον να φονεύση τον μοιχόν, εάν τον συλλάβη, επ’ αυτοφώρω.  

     Αλλ’ οι συγγενείς του Ερατοσθένους διατεινόμενοι ότι δι’ ενέδρας αρπασθείς την νύκτα εκ της οδού ο Ερατοσθένης και βία εις την οικίαν εισαχθείς και καταφυγών εις την εστίαν εδολοφονήθη παρανόμως και ασεβώς, εισήγαγον κατηγορίαν κατά του Ευφιλήτου.

     Η δίκη αύτη διεξάγεται ενώπιον του επί Δελφινίω δικαστηρίου αρμοδίου δια τας περί φόνου δίκας  όταν ο κατηγορούμενος ωμολόγει μεν την πράξιν  αλλ’ ηξίου ότι κατά τους νόμους εφόνευσεν, ως λέγει ο Αριστοτέλης (Αθηναίων Πολιτεία, παρ. 57): «οίον μοιχόν λαβών, ή εν πολέμω αγνοήσας, ή εν άθλω αγωνιζόμενος.»

     Την προανάκρισιν εξετέλει ο δεύτερος άρχων, ο λεγόμενος «βασιλεύς». Προς αυτόν εισήγοντο αι κατηγορίαι («γραφαί») και παρ’ αυτού παρεπέμποντο κατά τας περιστάσεις.

     Οι άλλοι εκ προνοίας (: μελέτης) φόνοι, οι διά δηλητηριάσεως φόνοι και ο εμπρησμός παρεπέμποντο και ενεγράφοντο εις την βουλήν του Αρείου Πάγου.

    Οι δε ακούσιοι φόνοι και αι γραφαί βουλεύσεως  εισήγοντο εις το επί Παλλαδίω δικαστήριον.

    Ο Ευφίλητος λοιπόν κατηγορούμενος επί παρανόμω φόνω και κινδυνεύων περί της ζωής, αν απεδεικνύετο ο ισχυρισμός των κατηγόρων, προσέφυγεν εις τον δεξιώτατον λογογράφον της εποχής του [τον Λυσίαν], και λαβών τον γραπτόν αυτόν λόγον του Λυσίου απαγγέλει ο ίδιος την υπεράσπισίν του.

 

  Τμήμα της διήγησης του Ευφίλητου (προς το δικαστήριον) σε μετάφραση από τον λόγο του Λυσία:

 

  « … Πρώτον επιθυμώ να σας διηγηθώ τα γενόμενα κατά την τελευταίαν ημέραν.

       Ο Ερατοσθένης, κύριοι δικασταί, εισέρχεται [εις την οικίαν μου] και ευθύς η δούλα μ’ εξυπνά και με λέγει ότι είναι μέσα. Και εγώ αφού της είπα να προσέχη την θύραν, κατέβην σιγαλά. Εξέρχομαι και πηγαίνω εις του δείνος και δείνος και άλλους μεν εύρον, άλλους δε δεν εύρον ως αποδημούντας.

       Παραλαβών δε όσο το δυνατόν περισσοτέρους εκ των ευρεθέντων εβάδιζα. Και λαβόντες δάδας εκ του πλησίον παντοπωλείου εισερχόμεθα, διότι η θύρα του κάτω οικίσκου ήτο ανοικτή και προετοιμασμένη από την υπηρέτριαν.

      Σπρώξαντες τότε την θύραν του κοιτώνος, οι μεν πρώτοι εισελθόντες είδομεν αυτόν [: τον Ερατασθένην] πλαγιασμένον δίπλα εις την γυναίκα, οι δε κατόπιν όρθιον και γυμνόν επί της κλίνης.

      Εγώ, κύριοι δικασταί, πληγώσας τον ρίπτω κάτω και στρέψας τας δύο του χείρας προς τα οπίσω και δέσας, τον ηρώτων διατί ατιμάζει τον οίκον μου.

      Και εκείνος ωμολόγει ότι αδικεί, αλλά παρεκάλει και ικέτευε να μην τον φονεύσω αλλά να λάβω χρήματα.

      Του απάντησα: “Δεν είμαι εγώ ο φονεύων σε, αλλ’ ο της πόλεως νόμος. Εσύ παραβαίνων αυτόν εθεώρησες τας ηδονάς σου ανωτέρας του νόμου και επροτίμησες να γίνης εγκληματίας, ν’ ατιμάσης την γυναίκα και τα τέκνα μου, παρά να πείθεσαι εις τους νόμους και να είσαι κόσμιος.”

      Έτσι, κύριοι δικασταί, εκείνος έπαθεν ο,τι διατάσσουν οι νόμοι δια τους τοιαύτα πράττοντας.»    

 

/ - πηγή: 1924: Γεώργιος Αποστολίδης (δικηγόρος), «Λυσίου: Απολογία υπέρ του φόνου μοιχού. (Μελέτη Αστικού Δικαίου)», Εν Αθήναις, (σ. 79), (μελέτη)