Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης "250 Χρόνια Αμερικάνικης Ανεξαρτησίας" Αφιέρωμα

 

Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης

250 χρόνια Αμερικάνικης Ανεξαρτησίας

Αφιέρωμα

 

  

/ - 1.

 

 

 

 

/ - 2. 

 

 

 

 

/ - 3.

 

 

 

 

/ - 4.

 

 

 

 

 

Λόγος Έμφρων

logosemfron.blogspot.com

[ ανάρτηση 12 Νοεμβρίου 2026 :  

Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης

250 χρόνια Αμερικάνικης Ανεξαρτησίας

Αφιέρωμα ]

 

 

 

 

 

 

προτάσεις: Γιώργος Αλεξάτος "Η παράξενη υπόσχεση" μυθιστόρημα εκδόσεις Άπαρσις 2026 ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

 

προτάσεις:

Γιώργος Αλεξάτος

«Η παράξενη υπόσχεση»

μυθιστόρημα

εκδόσεις Άπαρσις 2026

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

 

 

 

/ - το εξώφυλλο

 

 

 

από το δελτίο Τύπου (αποσπάσματα)

   Ένα μυθιστόρημα για τη γενιά του Πολυτεχνείου και της Μεταπολίτευσης. 

   Με τα κεφάλαιά του, με τίτλους τους στίχους από το ποίημα του Μανόλη Αναγνωστάκη, Αφιέρωση, να αποτελούν μονόλογους εφτά προσώπων που συμπορεύτηκαν εκείνα τα χρόνια κι οι διαδρομές και οι ελπίδες τους έπαψαν από καιρό να τέμνονται. Τα παλιά οράματα κάποιων ξεθώριασαν. Κάποιων άλλων λες και δεν τα άγγιξε ο χρόνος!

 

 

 

 

Λόγος Έμφρων

logosemfron.blogspot.com

[ ανάρτηση 12 Νοεμβρίου 2026 :  

προτάσεις:

Γιώργος Αλεξάτος

«Η παράξενη υπόσχεση»

μυθιστόρημα

εκδόσεις Άπαρσις 2026

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ]

 

 

 

 

Η ελληνική παροικία στο Καμερούν τις δεκατίες 1960 και 1970 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

 

Η ελληνική παροικία στο Καμερούν

τις δεκαετίες 1960 και 1970

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

 

 

 

 

Η ελληνική παροικία στο Καμερούν

τις δεκαετίες 1960 και 1970

 

  Η ελληνική παροικία στο Καμερούν υπήρξε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές κοινότητες της υποσαχάριας Αφρικής. Κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 γνώρισε ιδιαίτερη οικονομική και κοινωνική ακμή, αφήνοντας σημαντικό αποτύπωμα στην εμπορική και επιχειρηματική ζωή της χώρας.

  Η παρουσία των Ελλήνων στο Καμερούν είχε αρχίσει ήδη από τη δεκαετία του 1920, ενώ η μεγάλη αύξηση του πληθυσμού τους σημειώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κυρίως κατά τη δεκαετία του 1950.

 

   Κατά τη δεκαετία του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η ελληνική παρουσία ήταν ιδιαίτερα έντονη.

Οι κυριότερες πόλεις εγκατάστασης ήταν:

Ντουάλα (Douala): Το μεγαλύτερο εμπορικό και λιμενικό κέντρο της χώρας. Εκεί δραστηριοποιούνταν πολλοί Έλληνες έμποροι, εισαγωγείς, εξαγωγείς και επιχειρηματίες.

Γιαουντέ (Yaoundé): Η διοικητική πρωτεύουσα, όπου συγκεντρώθηκαν εμπορικές επιχειρήσεις, καταστήματα και οικογένειες Ελλήνων.

Νκονγκσαμπά (Nkongsamba): Σημαντικό κέντρο εμπορίου καφέ και κακάο.

Μπαφιά (Bafia) και Ομπαλά (Obala): Πόλεις της ενδοχώρας με αξιοσημείωτη ελληνική επιχειρηματική παρουσία.

   Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Ομπαλά, όπου κατά τη δεκαετία του 1960 και μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970 υπολογίζεται ότι ζούσαν περίπου 130–150 Έλληνες, κατανεμημένοι σε 40–50 οικογένειες.

 

 

   Οι Έλληνες είχαν αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι σημαντικότεροι τομείς ήταν:

Εμπόριο κακάο και καφέ: Αγορά προϊόντων από τους τοπικούς παραγωγούς και εξαγωγή τους.

Γενικό εμπόριο: Καταστήματα τροφίμων, εμπορικά καταστήματα και χονδρικό εμπόριο.

Αρτοποιία και ζαχαροπλαστική: Ελληνικοί φούρνοι και επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων.

Οικοδομή: Κατασκευαστικές δραστηριότητες και ανάπτυξη ακινήτων.

Εστίαση και ξενοδοχεία: Εστιατόρια, ξενοδοχεία και καταστήματα.

Μεταφορές και εισαγωγές: Εμπορικές εταιρείες και υπηρεσίες διακίνησης προϊόντων.

   Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική επιχειρηματική παρουσία δεν περιοριζόταν στις μεγάλες πόλεις. Έλληνες έμποροι είχαν δημιουργήσει καταστήματα και εμπορικά δίκτυα σε μικρότερες πόλεις και αγροτικές περιοχές.

 

 

   Το 1960 το Καμερούν απέκτησε την ανεξαρτησία του από τη Γαλλία. Η πολιτική αλλαγή δεν ανέκοψε ουσιαστικά την ελληνική επιχειρηματική δραστηριότητα.

   Αντίθετα, κατά την περίοδο 1960–1970 παρατηρήθηκε σημαντική μεταβολή στη γεωγραφική κατανομή των Ελλήνων. Σταδιακά συγκεντρώθηκαν περισσότερο στα μεγάλα αστικά κέντρα, κυρίως στην Ντουάλα και τη Γιαουντέ.

   H επιχειρηματική δραστηριότητα μετατοπίστηκε σταδιακά από το παραδοσιακό εμπόριο αγροτικών προϊόντων προς:

Την οικοδομή και τις κατασκευές.

Τα αρτοποιεία και τις βιοτεχνίες τροφίμων.

Τα πολυκαταστήματα και το χονδρικό εμπόριο.

Τις εισαγωγές και εξαγωγές.

   Η ελληνική παρουσία αποτελούσε πλέον αναγνωρίσιμο μέρος της οικονομικής ζωής του Καμερούν.

   Η παροικία δεν αποτελούνταν αποκλειστικά από μεμονωμένους εμπόρους. Σταδιακά δημιουργήθηκαν οικογένειες, κοινωνικές σχέσεις και οργανωμένες κοινότητες.

   Η ελληνική μετανάστευση προερχόταν σε σημαντικό βαθμό από τα Δωδεκάνησα, ιδιαίτερα από τη Ρόδο και τη Σύμη, ενώ υπήρχαν επίσης Έλληνες από τη Μακεδονία και τη Θράκη.

   Σημαντικό στοιχείο ήταν η παρουσία εποχικών εργαζομένων, κυρίως κατά τις περιόδους συγκομιδής καφέ και κακάο. Πολλοί έρχονταν για συγκεκριμένους μήνες και επέστρεφαν στην Ελλάδα.

   Αυτό εξηγεί γιατί ορισμένες εκτιμήσεις για τον αριθμό των Ελλήνων στο Καμερούν είναι μεγαλύτερες από τον πραγματικό αριθμό των μόνιμα εγκατεστημένων κατοίκων.

 

   Η οργανωμένη ελληνική κοινοτική ζωή είχε ξεκινήσει ήδη από το 1948.

   Ελληνικές εκκλησίες και εκκλησιαστικές κοινότητες αναπτύχθηκαν:

Στη Γιαουντέ.

Στην Ντουάλα.

Στην Νκονγκσαμπά.

    Η θρησκευτική ζωή διατηρούσε την επαφή των οικογενειών με την ελληνική παράδοση, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπου τα παιδιά των ομογενών φοιτούσαν κυρίως σε γαλλόφωνα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

   Η Γιαουντέ απέκτησε ιδιαίτερη σημασία ως εκκλησιαστικό κέντρο του Ελληνισμού της ευρύτερης περιοχής της Κεντρικής Αφρικής.

 

.Η ακμή και η σταδιακή μείωση της παροικίας

    Σύμφωνα με την ιστορική έρευνα του Nicolas Métaxidès, η ελληνική κοινότητα γνώρισε τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή ανάπτυξή της από τη δεκαετία του 1950 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970.

   Η διατριβή του αναφέρει ως εκτίμηση περίπου 2.200 μέλη στο απόγειο της παρουσίας της. Σε παλαιότερες δημοσιεύσεις εμφανίζεται και ο αριθμός των 3.000, ο οποίος όμως θεωρείται υπερεκτιμημένος, επειδή συμπεριλάμβανε εποχικούς μετανάστες.

   Μετά τη δεκαετία του 1970 άρχισε σταδιακά η συρρίκνωση της κοινότητας, η οποία εντάθηκε τις επόμενες δεκαετίες λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της αποχώρησης αρκετών ελληνικών οικογενειών.

   Για μια πιο συστηματική έρευνα της ελληνικής παροικίας κατά τις δεκαετίες 1960–1970, υπάρχουν ορισμένες ιδιαίτερα σημαντικές πηγές:

1. Nicolas Métaxidès – Michel Fabrice Akono Abina (2013)

«Έλληνες στο Καμερούν, ιστορία μιας επιχειρηματικής παρουσίας στην υποσαχάρια Αφρική (από τις απαρχές ως τα τέλη του 1970)».

 

 

   Οι Έλληνες, λογικά οι άγαμοι, έκαναν παιδιά με Αφρικανές, τα οποία τις περισσότερες φορές δεν τα αναγνώριζαν.

   Έλληνες άνδρες, ιδίως άγαμοι που ζούσαν για μεγάλα διαστήματα στο Καμερούν, μπορούσαν να αναπτύσσουν σχέσεις με γυναίκες της χώρας και να αποκτούν παιδιά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να μην αναγνώριζαν τα παιδιά ή να μην αναλάμβαναν την ανατροφή τους.

   Ωστόσο, χρειάζεται να διακρίνουμε τρία διαφορετικά πράγματα:

/a.Την ύπαρξη παιδιών από σχέσεις Ελλήνων με Καμερουνέζες.

/b.Την απουσία επίσημης αναγνώρισης από τους βιολογικούς πατέρες.

/c.Την εγκατάλειψη ή την απουσία οικονομικής και οικογενειακής υποστήριξης.

   Δεν είναι αυτονόητο ότι συνέβαιναν πάντοτε μαζί.

 

   Η διδακτορική διατριβή του Έλληνα ερευνητή Nicolas Métaxidès, του 2010, με τίτλο: “La diaspora hellénique en Afrique Noire: esprit d'entreprise, culture et développement des Grecs au Cameroun.”

   Η έρευνα περιλαμβάνει προσωπικές μαρτυρίες Ελλήνων που έζησαν στο Καμερούν, καθώς και αναφορές σε παιδιά από σχέσεις Ελλήνων με Καμερουνέζες.

 

   Στη διατριβή παρατίθεται η μαρτυρία του Π.  Β., από το 1999.

   Ο Π.Β. αναφέρει ότι έζησε στη Νκονγκσαμπά κατά τα έτη 1952–1954 και είχε σταθερή ερωτική σχέση με μια νεαρή Καμερουνέζα. Χρόνια αργότερα έλαβε ένα γράμμα που τον ενημέρωνε ότι είχε αποκτήσει μια κόρη. Η μητέρα δεν ζητούσε χρήματα ή κάποια άλλη παροχή. Ζητούσε απλώς να επιτρέψει στο παιδί να γνωρίσει τον πατέρα του.

   Λίγο μετά το 1970, η κόρη ταξίδεψε για να τον συναντήσει. Ο Π./Β. περιγράφει τη στιγμή που μια νεαρή κοπέλα μικτής καταγωγής στάθηκε μπροστά του και του είπε στα γαλλικά:

«Bonjour, mon père».

Δηλαδή: «Καλημέρα, πατέρα μου».

    Ο ίδιος περιγράφει τη συναισθηματική αναστάτωση που του προκάλεσε αυτή η συνάντηση.

   Αυτή είναι μια πολύ συγκεκριμένη περίπτωση παιδιού που γεννήθηκε από σχέση Έλληνα με Καμερουνέζα και αναζήτησε τον πατέρα του αρκετά χρόνια αργότερα.

 

   Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η γενικότερη παρατήρηση του Métaxidès, στη σελίδα 205 της διατριβής του. Αναφέρει ρητά ότι από αυτές τις περιστασιακές σχέσεις γεννήθηκαν πολλά παιδιά μικτής καταγωγής και ότι τα περισσότερα δεν αναγνωρίζονταν από τους Δυτικούς πατέρες τους.

   Για τους Έλληνες ειδικότερα, σημειώνει ότι η μη αναγνώριση οφειλόταν συχνά στην κοινωνική ντροπή: μια τέτοια σχέση δεν ήταν αποδεκτή από τον ελληνικό περίγυρο.

   Αναφέρει επίσης ότι αρκετοί Έλληνες δεν επιθυμούσαν να δημιουργήσουν μόνιμη οικογένεια με Καμερουνέζα, καθώς το σχέδιό τους ήταν να επιστρέψουν στην Ελλάδα και να παντρευτούν Ελληνίδα.

 

   Η διατριβή περιλαμβάνει και την ιστορία ενός Έλληνα που είχε ζήσει επί δέκα χρόνια στην Αφρική.

   Το 1948 επέστρεψε από διακοπές στην Ελλάδα παντρεμένος με Ελληνίδα. Η Καμερουνέζα σύντροφός του, η Jacqueline, γέννησε μια κόρη λίγο πριν ή λίγο μετά την επιστροφή του.

   Η κόρη μεγάλωσε στο Καμερούν. Πενήντα περίπου χρόνια αργότερα, ταξίδεψε με τον σύζυγό της στην Αθήνα για να γνωρίσει τον Έλληνα εξάδελφό της.

   Πρόκειται για μια οικογενειακή ιστορία που δείχνει πόσο μακροχρόνιες μπορούσαν να είναι οι συνέπειες αυτών των σχέσεων.

 

   Οι συγκεκριμένες προσωπικές ιστορίες αφορούν κυρίως τη δεκαετία του 1940 και του 1950. Ωστόσο, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι η πραγματικότητα αυτή δεν άλλαξε ουσιαστικά στα επόμενα χρόνια.

    Επιπλέον, παραθέτει στοιχεία για την αύξηση των παιδιών μικτής καταγωγής στην Γιαουντέ: από 80 το 1920 σε 725 το 1954. Αυτά αφορούν το σύνολο των παιδιών μικτής καταγωγής και όχι αποκλειστικά παιδιά Ελλήνων.

 

 

απόδοση στα Αγγλικά

 

The Greek Community in Cameroon During the 1960s and 1970s

   The Greek community in Cameroon was one of the most important Greek communities in sub-Saharan Africa. During the 1960s and 1970s, it experienced considerable economic and social prosperity, leaving a significant mark on the country's commercial and business life.

T   he Greek presence in Cameroon had already begun in the 1920s, while the substantial increase in their population took place after the Second World War and, particularly, during the 1950s.

   During the 1960s and the early 1970s, the Greek presence was particularly strong.

   The main cities where Greeks settled were:

Douala: The country's largest commercial and port centre. Many Greek merchants, importers, exporters and businesspeople operated there.

Yaoundé: The administrative capital, where Greek-owned businesses, shops and families were concentrated.

Nkongsamba: An important centre for the coffee and cocoa trade.

Bafia and Obala: Inland towns with a noteworthy Greek business presence.

The case of Obala is of particular interest. During the 1960s and until the mid-1970s, it is estimated that approximately 130–150 Greeks lived there, distributed among 40–50 families.

   The Greeks had developed an extensive network of business activities. The most important sectors were:

Cocoa and coffee trade: Purchasing products from local producers and exporting them.

General trade: Grocery stores, commercial shops and wholesale trade.

Bakeries and confectionery: Greek bakeries and food-production businesses.

Construction: Building activities and property development.

Catering and hospitality: Restaurants, hotels and shops.

Transport and imports: Trading companies and goods distribution services.

   It is worth noting that the Greek business presence was not limited to the major cities. Greek merchants had established shops and commercial networks in smaller towns and rural areas.

   In 1960, Cameroon gained its independence from France. This political change did not substantially interrupt Greek business activity.

   On the contrary, during the period 1960–1970, a significant change was observed in the geographical distribution of the Greek population. Gradually, Greeks became more concentrated in the major urban centres, particularly Douala and Yaoundé.

Business activity gradually shifted away from the traditional trade in agricultural products towards:

Construction and building activities.

Bakeries and food-processing businesses.

Department stores and wholesale trade.

Imports and exports.

   The Greek presence had by then become a recognisable part of Cameroon's economic life.

   The community did not consist exclusively of individual merchants. Gradually, families, social relationships and organised communities were established.

   Greek migration originated to a considerable extent from the Dodecanese Islands, particularly from Rhodes and Symi, while there were also Greeks from Macedonia and Thrace.

   An important feature was the presence of seasonal workers, mainly during the coffee and cocoa harvesting periods. Many came for specific months and then returned to Greece.

   This explains why some estimates of the number of Greeks in Cameroon are higher than the actual number of permanent residents.

   Organised Greek community life had already begun in 1948.

   Greek churches and ecclesiastical communities developed in:

Yaoundé.

Douala.

Nkongsamba.

   Religious life maintained the families' connection with Greek tradition, particularly in a country where the children of Greek expatriates attended mainly French-speaking educational institutions.

Yaoundé acquired particular importance as an ecclesiastical centre for Hellenism throughout the wider Central African region.

The Prosperity and Gradual Decline of the Greek Community

   According to the historical research of Nicolas Métaxidès, the Greek community experienced its greatest population growth from the 1950s until the early 1970s.

   His dissertation gives an estimated figure of approximately 2,200 members at the peak of its presence. The figure of 3,000 also appears in earlier publications; however, it is considered an overestimate because it included seasonal migrants.

   After the 1970s, the community gradually began to decline, a process that intensified over the following decades due to economic difficulties and the departure of several Greek families.

   For a more systematic study of the Greek community during the 1960s and 1970s, there are several particularly important sources:

1. Nicolas Métaxidès – Michel Fabrice Akono Abina (2013)

Greeks in Cameroon: The History of a Business Presence in Sub-Saharan Africa (From Its Beginnings to the End of 1970).

 

Relationships Between Greek Men and Cameroonian Women and Children of Mixed Heritage

 

Greeks, presumably unmarried men, had children with African women, whom they most often did not acknowledge.

   Greek men, particularly unmarried men who lived in Cameroon for extended periods, could develop relationships with local women and have children with them. In certain cases, they may not have acknowledged the children or assumed responsibility for raising them.

   However, three different issues need to be distinguished:

a) The existence of children born from relationships between Greek men and Cameroonian women.

b) The absence of formal acknowledgement by their biological fathers.

c) Abandonment or the absence of financial and family support.

It cannot be taken for granted that these three circumstances always occurred together.

    The doctoral dissertation of the Greek researcher Nicolas Métaxidès, completed in 2010, is entitled:

La diaspora hellénique en Afrique Noire: esprit d'entreprise, culture et développement des Grecs au Cameroun.

   The research includes personal testimonies from Greeks who lived in Cameroon, as well as references to children born from relationships between Greek men and Cameroonian women.

   The dissertation includes the testimony of P. B., dating from 1999.

   P. B. states that he lived in Nkongsamba during the years 1952–1954 and had a steady romantic relationship with a young Cameroonian woman. Many years later, he received a letter informing him that he had fathered a daughter. The mother was not asking for money or any other form of assistance. She was simply asking him to allow the child to meet her father.

   Shortly after 1970, the daughter travelled to meet him. P. B. describes the moment when a young woman of mixed heritage stood before him and said in French:

“Bonjour, mon père.”

That is: “Hello, my father.”

He himself describes the emotional turmoil that this encounter caused him.

    This is a very specific case of a child born from a relationship between a Greek man and a Cameroonian woman who sought out her father many years later.

   Even more revealing is Métaxidès' general observation on page 205 of his dissertation. He explicitly states that many children of mixed heritage were born from these casual relationships and that most of them were not acknowledged by their Western fathers.

   With regard specifically to the Greeks, he notes that the lack of acknowledgement was often due to social shame: such a relationship was not accepted by the Greek social circle.

   He also mentions that several Greeks did not wish to establish a permanent family with a Cameroonian woman, since their intention was to return to Greece and marry a Greek woman.

   The dissertation also includes the story of a Greek man who had lived in Africa for ten years.

   In 1948, he returned from a holiday in Greece, having married a Greek woman. His Cameroonian partner, Jacqueline, gave birth to a daughter shortly before or shortly after his return.

   The daughter grew up in Cameroon. Approximately fifty years later, she travelled to Athens with her husband to meet her Greek cousin.

This is a family story that illustrates how long-lasting the consequences of these relationships could be.

   These specific personal accounts mainly concern the 1940s and 1950s. However, the author points out that this reality did not change substantially in the years that followed.

   Furthermore, he provides figures showing the increase in the number of children of mixed heritage in Yaoundé: from 80 in 1920 to 725 in 1954. These figures concern all children of mixed heritage and not exclusively those born to Greek fathers.

 

 

 

  

 

 

 

Λόγος Έμφρων

logosemfron.blogspot.com

[ ανάρτηση 12 Νοεμβρίου 2026 :

Η ελληνική παροικία στο Καμερούν

τις δεκαετίες 1960 και 1970

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ]