ο οίκος και τα μέρη του Ονομαστικόν του Πολυδεύκη Βιβλίον 1 Αρχαιογνωσία ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

 


ο οίκος και τα μέρη του

Ονομαστικόν του Πολυδεύκη

Βιβλίον 1

Αρχαιογνωσία

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

 

 

 

 

ο οίκος και τα μέρη του

 

   Φέρε δὴ καὶ περὶ οἴκου φράσωμεν. οἶκος, οἰκία, οἴκησις, οἰκητήριον, ἐνοικητήριον, καταγωγή, καταγώγιον, ὑποδοχή, κατάλυσις, κατάλυμα, καταλυτήριον, ξενών, αὐλή, ἐνδιαίτημα, τάχα δὲ καὶ καλύβη καὶ σκηνή.

     οἰκῆσαι, ἐνοικῆσαι, κατάγεσθαι, ἐγκατάγεσθαι, ἐνδιαιτηθῆναι, καταλῦσαι, ἐναυλίσαι, ἐναυλίσασθαι, καταυλίσασθαι, σκηνῶσαι, κατασκηνῶσαι.

   τὰ μέντοι ἐνδιαιτήματα, καὶ αἱ καλύβαι, ὥσπερ καὶ τὰ ἐνηβητήρια, οὐκ ἐπὶ τῶν ἀναγκαίων οἰκήσεων ἀλλʼ ἐπὶ τῶν τερπνῶν τάττεται.

  καλεῖται δὲ ὁ ὑποδεχόμενος καὶ ὁ ὑποδεχθεὶς ξένος, ἰδίως δὲ ὁ ὑποδεχόμενος ξενοδόχος. ἄλλως δὲ ὁ δεσπότης τῆς οἰκίας στεγανόμος· παρὰ δὲ τοῖς Δωριεῦσι καὶ Αἰολεῦσιν ἑστιοπάμων ὀνομάζεται. ἔνιοι δʼ αὐτὸν καὶ ναύκληρον ἐκάλεσαν, καὶ τὸν ὑπὲρ τῆς καταγωγῆς μισθὸν ναῦλον, ὅπερ ἐνοίκιον οὐ παρὰ τοῖς πολλοῖς μόνον ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῖς παλαιοῖς καλεῖται, παρὰ δὲ ἐνίοις καὶ στεγανόμιον.

   εἴποις δʼ ἂν μισθώσασθαι καὶ μισθῶσαι οἶκον, ὅπερ Ἡρόδοτος ἐκδιδόναι καλεῖ· «ἐμισθοῦτο παρʼ οὐκ ἐκδιδόντος τὴν αὐλήν.»

 

Απόδοση στα νέα Ελληνικά:

Ας μιλήσουμε, λοιπόν, και για το σπίτι.

   Οι λέξεις που δηλώνουν το σπίτι είναι: οίκος, οικία, κατοικία, κατοικητήριο, τόπος διαμονής, κατάλυμα, πανδοχείο, χώρος υποδοχής, τόπος κατάλυσης, κατάλυμα, χώρος διαμονής, ξενώνας, αυλή, τόπος παραμονής (ἐνδιαίτημα), ίσως ακόμη και καλύβα και σκηνή.

   Τα αντίστοιχα ρήματα είναι: κατοικώ, εγκαθίσταμαι, διαμένω, εγκαθίσταμαι ως ένοικος, παραμένω σε έναν τόπο, καταλύω, διανυκτερεύω στην αυλή (ἐναυλίσαι, ἐναυλίσασθαι) ή στην ύπαιθρο, κατασκηνώνω, στήνω σκηνή και διαμένω σε σκηνή.

   Ωστόσο, οι χώροι παραμονής και οι καλύβες, όπως επίσης και οι χώροι αναψυχής, κατατάσσονται όχι στις κατοικίες που εξυπηρετούν τις βασικές ανάγκες, αλλά σε εκείνες που προορίζονται για ευχάριστη διαμονή.

   Εκείνος που φιλοξενεί κάποιον, αλλά και εκείνος που φιλοξενείται, ονομάζονται «ξένοι». Ειδικότερα, αυτός που υποδέχεται και φιλοξενεί ξένους ονομάζεται «ξενοδόχος».

   Με άλλη ονομασία, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού αποκαλείται «στεγανόμος». Στους Δωριείς και στους Αιολείς, όμως, ονομάζεται «εστιοπάμων».

   Μερικοί τον αποκάλεσαν επίσης «ναύκληρο» και το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για τη διαμονή το ονόμασαν «ναύλο». Αυτό το ποσό ονομάζεται «ενοίκιο», όχι μόνο από τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά και από τους αρχαίους συγγραφείς· ορισμένοι, ωστόσο, το αποκαλούν και «στεγανόμιο».

   Θα μπορούσες ακόμη να χρησιμοποιήσεις τα ρήματα «μισθώνω» και «εκμισθώνω» ένα σπίτι. Ο Ηρόδοτος, μάλιστα, χρησιμοποιεί για τη δεύτερη αυτή έννοια το ρήμα «εκδίδωμι», δηλαδή «νοικιάζω προς εκμετάλλευση»:

«Νοίκιαζε την αυλή από κάποιον που δεν την είχε εκμισθώσει».

 

. Translation into English

Let us speak, then, about the house as well.

   The words denoting a house or dwelling are: oikos, oikia, dwelling, habitation, dwelling place, place of residence, lodging, inn, reception place, accommodation, lodging house, guesthouse, courtyard, place of habitation, and perhaps also hut and tent.

   The corresponding verbs are: to inhabit, to take up residence, to dwell, to settle in, to reside in a place, to put up for the night, to camp in a courtyard or outdoors, to pitch a tent, and to live in a tent.

  Nevertheless, places of temporary residence and huts, as well as places intended for recreation, are classified not among dwellings intended to meet essential needs, but among those designed for pleasure and enjoyment.

   Both the person who receives and entertains someone and the person who is received and entertained are called xenos (guest or host). More specifically, the person who welcomes and accommodates guests is called a xenodochos (innkeeper or host).

   Alternatively, the owner of a house is called steganomos. Among the Dorians and Aeolians, however, he is called hestiopamon.

   Some also called him nauklēros, while the payment made for accommodation was called naulos (fare or rent). This payment is called enoikion (rent), not only by ordinary people but also by ancient authors; some, however, call it steganomion.

   You could also use the verbs misthōsasthai and misthōsai, meaning to rent and to let a house, respectively. Herodotus, in fact, uses the verb ekdidonai for the latter meaning, that is, to let out for rent:

«He was renting the courtyard from someone who had not let it out.»

 

 

 

 

   μέρη δʼ οἰκίας· αὔλειος θύρα, κηπαία θύρα, ἀμφίθυρος, ἣν Ὅμηρος ὀρσοθύρην καλεῖ, οἱ δὲ πολλοὶ πλαγίαν θύραν.

   οὐδὸς ὀδὸς καὶ τῶν περὶ τὰς θύρας μερῶν θαιρὸς μὲν ὁ στροφεὺς ὀνομαζόμενος, σταθμοὶ δὲ τὰ ἑκατέρωθεν ξύλα κατὰ πλευρὰν τῶν θυρῶν, ἃ καὶ παραστάδας φασίν. αὐτὰς δὲ τὰς θύρας σανίδας Ὅμηρος καλεῖ.

   τὸ δʼ ὑπὲρ αὐτὰς ὑπερθύριον ἢ ὑπέρθυρον, τὸ δὲ προῦχον τοῦ ὑπερθυρίου γεῖσον καὶ γεισώματα.

   τὰ δὲ πρὸς ἀσφάλειαν κλεῖθρα, μοχλοί, κλεῖδες καὶ κλῇδες, ἐπιβλῆτες, βαλανάγραι, ὀχεῖς. τὸν δὲ ὀνομαζόμενον κόρακα κορώνην Ὅμηρος καλεῖ.

   εἰσιόντων δὲ πρόθυρα καὶ προπύλαια. καὶ τὸν μὲν πυλῶνα ὀνομαζόμενον καὶ θυρῶνα καλοῦσι,

   τὸ δὲ τοῦ πυλωροῦντος οἴκημα πυλώριον.

  εἶτα πρόδομος καὶ προαύλιον· εἶτα αὐλὴ τὸ ἔνδον, ἣν αἴθουσαν Ὅμηρος καλεῖ.

  εἴποις δʼ ἂν τὸν περίστυλον τόπον καὶ περικίονα —καὶ γὰρ στῦλος καὶ κίων ὀνομάζεται—κατὰ δὲ τοὺς Ἀττικοὺς περίστῳον.

   στοὰν δὲ κάλει τὸ μέρος αὐτοῦ· στοὰ γὰρ τὸ ταμιεῖον καλεῖται. ἡ μέντοι χρῆσις καὶ ἐπὶ τὰ ἐναντία τέτραπται. τῶν δὲ οἰκιῶν πρόδομος καὶ δῶμα καὶ δωμάτιον καὶ κοιτών· εἰ γὰρ καὶ Μένανδρος αὐτὸ βαρβαρικὸν οἴεται, ἀλλʼ Ἀριστοφάνης ὁ κωμῳδοδιδάσκαλος τὰ τοιαῦτα πιστότερος αὐτοῦ, εἰπὼν ἐν Αἰολοσίκωνι κοιτὼν ἁπάσαις εἷς, πύελος μίʼ ἀρκέσει.

 

 

 

Απόδοση στα νέα Ελληνικά:

Μέρη του σπιτιού.

   Τα μέρη του σπιτιού είναι τα εξής: η εξωτερική αυλόθυρα, η πόρτα που οδηγεί στον κήπο και η δίφυλλη ή διπλή θύρα, την οποία ο Όμηρος αποκαλεί «ορσοθύρη», ενώ οι περισσότεροι την ονομάζουν πλαϊνή πόρτα.

   Το κατώφλι (οὐδὸς) ονομάζεται επίσης «οδός». Από τα εξαρτήματα που βρίσκονται γύρω από τις πόρτες, το εξάρτημα που ονομάζεται «θαιρός» είναι ο στροφέας, δηλαδή ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η πόρτα. «Σταθμοί» ονομάζονται τα ξύλα που βρίσκονται δεξιά και αριστερά, στις δύο πλευρές των θυρών, τα οποία ονομάζονται επίσης παραστάδες. Τις ίδιες τις πόρτες ο Όμηρος τις αποκαλεί «σανίδες».

   Το τμήμα που βρίσκεται πάνω από τις πόρτες ονομάζεται «υπερθύριον» ή «υπέρθυρον», ενώ η προεξοχή του υπερθύριου ονομάζεται «γείσο» ή «γεισώματα».

   Τα εξαρτήματα που χρησιμεύουν για την ασφάλεια είναι: τα κλείθρα, οι μοχλοί, οι κλείδες και οι κληίδες, οι σύρτες, οι βαλανάγρες και οι οχετοί. Το εξάρτημα που ονομάζεται «κόραξ» ο Όμηρος το αποκαλεί «κορώνη».

   Για όσους εισέρχονται στο σπίτι υπάρχουν τα πρόθυρα και τα προπύλαια. Τον χώρο που ονομάζεται «πυλών» τον αποκαλούν επίσης «θυρώνα».

    Το οίκημα του ανθρώπου που φυλάσσει την πύλη ονομάζεται «πυλώριον».

   Στη συνέχεια συναντάμε τον πρόδρομο και το προαύλιο· έπειτα, την εσωτερική αυλή, την οποία ο Όμηρος ονομάζει «αίθουσα».

   Θα μπορούσες ακόμη να ονομάσεις τον χώρο που περιβάλλεται από κίονες «περίστυλο» ή «περικίονα», καθώς τόσο η λέξη «στύλος» όσο και η λέξη «κίων» χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν τον κίονα. Σύμφωνα, μάλιστα, με την αττική ονομασία, ο χώρος αυτός λέγεται «περίστωον».

   Το τμήμα του χώρου αυτού ονόμασέ το «στοά», γιατί και ο αποθηκευτικός χώρος ονομάζεται «στοά». Ωστόσο, η χρήση της λέξης έχει στραφεί και προς την αντίθετη σημασία.

   Από τα μέρη της κατοικίας αναφέρονται επίσης ο πρόδρομος, το δώμα, το δωμάτιο και ο κοιτώνας. Διότι, αν και ο Μένανδρος θεωρεί ότι η λέξη αυτή είναι βαρβαρικής προέλευσης, ο Αριστοφάνης, ο συγγραφέας κωμωδιών, είναι σε αυτό το ζήτημα πιο αξιόπιστος από εκείνον, αφού χρησιμοποιεί τέτοιου είδους λέξεις στο έργο του «Αιολοσίκων». «Ένας κοιτώνας για όλες τις γυναίκες, ένα μόνο κρεβάτι θα είναι αρκετό».

 

Σημειώσεις:

/ Η λέξη «αίθουσα» δεν πρέπει εδώ να ταυτιστεί αυτομάτως με τη σημερινή σημασία της. Στο συγκεκριμένο χωρίο δηλώνει την εσωτερική αυλή.

/ Το τελευταίο χωρίο αναφέρεται στη διαφωνία του Μενάνδρου και του Αριστοφάνη σχετικά με τη γλωσσική προέλευση και τη χρήση της λέξης «κοιτών».

 

. Translation into English

Parts of a house.

   The parts of a house include the outer courtyard door, the door leading to the garden, and the double door, which Homer calls orsothyrē, while most people call it a side door.

   The threshold (οὐδὸς) is also called odos. Among the components found around doors, the part called thairos is the pivot, that is, the pin or hinge around which the door turns. The wooden pieces situated on either side of the doors are called stathmoi; they are also known as doorposts or jambs. Homer calls the doors themselves sanides (boards).

   The structure above the doors is called hyperthyrion or hyperthyron, while its projecting part is called the geison (cornice) or geisōmata (projecting cornice mouldings).

   The fittings used for security include bolts, bars, locks, keys and locking devices, sliding bolts, balanagrai (bolt-catching devices), and ocheis (fastening mechanisms). The object known as a korax is called a korōnē by Homer.

   For those entering the house, there are the prothyra (entrance vestibules) and propylaia (gateways or monumental entrances). The structure known as a pylōn is also called a thyrōn.

The building or room occupied by the person who guards the gate is called a pylōrion (gatekeeper's lodge).

   Next come the prodomos (front hall) and the proaulion (forecourt); then comes the inner courtyard, which Homer calls the aithousa.

   You could also call the colonnaded space a peristylon or perikion, since both stylos and kiōn are words meaning column or pillar. According to Attic usage, however, it is called a peristōon.

   Call one of its sections a stoa, for the word stoa is also used to denote a storeroom. Its usage, however, has also developed in the opposite direction.

   Among the parts of a house are also the prodomos, the dōma (roofed space or upper room), the dōmation (small room), and the koitōn (bedroom or sleeping chamber).

   For although Menander considers this last word to be of foreign origin, Aristophanes, the writer of comedies, is more reliable than he is on such matters, since he uses words of this kind in his play Aiolosikōn. “One single bedroom for all the women; one bed will be sufficient.”

 

 

 

 

 

ἀνδρών, ἵνα συνίασιν οἱ ἄνδρες· ἐξέδρα, ἵνα συγκάθηνται. συμπόσιον ἐκ τοῦ ἔργου ὠνομασμένον· τὸ δʼ αὐτὸ καὶ συσσίτιον.

 

Απόδοση στα νέα Ελληνικά:

Ανδρών: ο χώρος όπου συγκεντρώνονται οι άνδρες.

Εξέδρα: ο χώρος όπου κάθονται όλοι μαζί.

Συμπόσιο: ονομάστηκε έτσι από τη δραστηριότητα που πραγματοποιείται σε αυτόν, δηλαδή από τη συνεστίαση και την κοινή οινοποσία.

Το ίδιο ακριβώς δηλώνει και η λέξη συσσίτιο, δηλαδή το κοινό γεύμα.

 

Σημειώσεις:

/ «ἀνδρών»: ο ιδιαίτερος χώρο της αρχαίας ελληνικής κατοικίας όπου συγκεντρώνονταν οι άνδρες, κυρίως για τα συμπόσια.

/ Η «ἐξέδρα» είναι χώρος καθιστικού, συνήθως διαμορφωμένος με καθίσματα.

/ Το «συμπόσιον» συνδέεται ετυμολογικά με το «συν» και το «πίνω», δηλαδή την από κοινού οινοποσία.

/ Το «συσσίτιον» προέρχεται από το «συν» και το «σίτος» και δηλώνει την κοινή εστίαση.

 

. Translation into English

Andrōn: the room where the men gather.

Exedra: the room where people sit together.

Symposion (symposium): it is named after the activity that takes place there, namely, dining and drinking together.

The word syssition denotes the same thing, that is, a communal meal.

 

 

 

 

 

   οἶκος τρίκλινος πεντάκλινος ἢ δεκάκλινος, καὶ ἁπλῶς πρὸς τὸ τοῦ μεγέθους μέτρον ὁ τῶν κλινῶν ἀριθμός.

   θάλαμος, γυναικωνῖτις, ἱστεών, ταλασιουργικὸς οἶκος, σιτοποιικός, ἵνα μὴ μυλῶνα ὡς οὐκ εὔφημον ὀνομάζωμεν.

   ὀπτανεῖον τὸ καλούμενον μαγειρεῖον, ἀποθῆκαι, ταμιεῖα, θησαυροί, φυλακτήρια.

  Ξενοφῶν δὲ καὶ στεγνὰ καὶ στέγην ὠνόμασεν, οὕτω πως ὑπειπών «ὅσα δʼ οὐδʼ ἐν δεκακλίνῳ μεγαλοστέγῃ,» καὶ πάλιν «στεγνὰ ψυχεινὰ» καὶ «ἀλεεινά.»

 

Απόδοση στα νέα Ελληνικά:

   Ένα σπίτι μπορεί να είναι τρίκλινο, πεντάκλινο ή δεκάκλινο, και γενικά ο αριθμός των κλινών καθορίζεται ανάλογα με το μέγεθος του σπιτιού.

   Άλλοι χώροι της κατοικίας είναι: ο θάλαμος, ο γυναικωνίτης, ο χώρος της υφαντικής (ἱστεών), το εργαστήριο επεξεργασίας του μαλλιού (ταλασιουργικὸς οἶκος) και ο χώρος παρασκευής ψωμιού, ώστε να μην χρησιμοποιούμε τη λέξη «μυλώνας», επειδή δεν θεωρείται ευφημιστική ονομασία.

   Το «οπτανείο» είναι αυτό που αποκαλείται μαγειρείο. Υπάρχουν επίσης οι αποθήκες, τα ταμεία, οι θησαυροί και οι χώροι φύλαξης.

   Ο Ξενοφών χρησιμοποίησε επίσης τις λέξεις «στεγνά» και «στέγη», λέγοντας περίπου τα εξής:

«Όσα δεν χωρούν ούτε σε ένα μεγάλο σπίτι με δέκα κλίνες».

Και πάλι χρησιμοποιεί τις εκφράσεις «ψυχρά στεγνά» και «ζεστά στεγνά».

 

Σημειώσεις:

/ - Τρίκλινος, πεντάκλινος, δεκάκλινος: Οι χαρακτηρισμοί αυτοί δεν αναφέρονται στον αριθμό των κρεβατιών με τη σημερινή έννοια, αλλά στον αριθμό των ανακλίντρων (κλινών) που μπορούσε να φιλοξενήσει ο χώρος, ιδίως κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου.

/ - Γυναικωνῖτις: Ο ιδιαίτερος χώρος της κατοικίας που προοριζόταν κυρίως για τις γυναίκες του σπιτιού.

/ -  Ἱστεών: Χώρος όπου πραγματοποιούνταν η υφαντική εργασία.

/ - Ταλασιουργικὸς οἶκος: Εργαστήριο ή δωμάτιο όπου γινόταν η επεξεργασία του μαλλιού και άλλες σχετικές γυναικείες εργασίες.

/ - Σιτοποιικός: Χώρος που σχετίζεται με την παρασκευή του ψωμιού και γενικότερα την επεξεργασία των δημητριακών.

/ - Ὀπτανεῖον: Μαγειρείο ή κουζίνα, από το ρήμα «ὀπτάω», δηλαδή ψήνω.

/ - Στεγνά: Η σημασία τους στο συγκεκριμένο χωρίο συνδέεται με τους στεγασμένους χώρους της κατοικίας. Οι χαρακτηρισμοί «ψυχεινά» και «αλεεινά» δηλώνουν αντίστοιχα τους ψυχρούς και τους θερμούς χώρους.

 

. Translation into English

   A house may be described as having three, five, or ten couches, and, in general, the number of couches is determined according to the size of the house.

   Other rooms and areas of the house include: the chamber, the women's quarters, the weaving room, the wool-working room, and the bread-making room, so that we may avoid using the word mylōn (mill or milling room), since it is not considered an auspicious or euphemistic term.

  The optaneion is what is commonly called the kitchen. There are also storerooms, storage rooms, treasuries, and places for safekeeping.

Xenophon also used the words stegna and stegē, expressing himself approximately as follows:

“Things which would not fit even in a large house with ten couches.”

  He also used the expressions “cold stegna” and “warm stegna.”

 

 

 

   καλοῖτο δʼ ἂν τὸ μὲν ὑπὸ τοὺς πόδας ἔδαφος, τὸ δʼ ὑπὲρ τὴν κεφαλὴν ὄροφος καὶ ὀροφὴ καὶ στέγη. καὶ ὑπόστεγόν τι καὶ ἄστεγον καὶ κατάστεγον, καὶ ὑπωρόφιον καὶ ὁμωρόφιον.

   τὸ δὲ μεταξὺ τοῦ ὀρόφου καὶ τοῦ στέγους παρωροφίς.

   τὸ δʼ ὑπεράνω τοῦ ὀρόφου στέγος, ὃ ποιητικῶς τέγος λέγεται. τὰ δʼ ὑπὲρ αὐτὸ προύχοντα, ὡς τὸν ὄμβρον ἀπερύκειν, προτεγίσματα.

   εἶτα ὑπερῷα οἰκήματα, τὰ δʼ αὐτὰ καὶ διήρη. αἱ δὲ προβολαὶ τῶν ὑπερῴων οἰκημάτων, αἱ ὑπὲρ τοὺς κάτω τοίχους προύχουσαι, γεισηποδίσματα, καὶ τὰ φέροντα αὐτὰς ξύλα γεισήποδες.

  ἀμείβοντες δʼ εἰσὶ ξύλα ἑκατέρωθεν τῶν τοίχων ἀλλήλοις ἀντερειδόμενα πρὸς τὸ τοὺς ἐκ μέσου ὑψηλοὺς ὀρόφους ἀνέχειν δύνασθαι.

 

Απόδοση στα νέα Ελληνικά:

   Το μέρος που βρίσκεται κάτω από τα πόδια ονομάζεται «έδαφος», ενώ εκείνο που βρίσκεται πάνω από το κεφάλι ονομάζεται «όροφος», «οροφή» και «στέγη».

   Υπάρχουν ακόμη οι όροι «υπόστεγο», «άστεγο» και «κατάστεγο», καθώς και οι λέξεις «υπωρόφιο» και «ομορόφιο».

   Ο χώρος, όμως, που βρίσκεται ανάμεσα στην οροφή και στη στέγη ονομάζεται παρωροφίδα.

   Το τμήμα που βρίσκεται πάνω από την οροφή είναι η στέγη, η οποία στην ποιητική γλώσσα ονομάζεται τέγος.

   Τα μέρη που προεξέχουν πάνω από αυτήν, για να εμποδίζουν τη βροχή να εισχωρεί στο κτίριο, ονομάζονται προτεγίσματα.

   Στη συνέχεια υπάρχουν τα υπερώα οικήματα, τα οποία ονομάζονται επίσης διήρη.

   Οι προεξοχές των υπερώων αυτών, οι οποίες εξέχουν πέρα από τους τοίχους του κάτω ορόφου, ονομάζονται γεισηποδίσματα, ενώ τα ξύλα που τις στηρίζουν ονομάζονται γεισήποδες.

   Οι αμείβοντες είναι ξύλινα δοκάρια, τοποθετημένα στις δύο πλευρές των τοίχων, τα οποία στηρίζονται αμοιβαία μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να συγκρατούν τις ψηλές οροφές που βρίσκονται στο εσωτερικό του κτιρίου.

 

Σημειώσεις:

/ Παρωροφίς: Δηλώνει τον ενδιάμεσο χώρο μεταξύ οροφής και στέγης. Δεν πρέπει να συγχέεται με τη σημερινή έννοια της σοφίτας.

/ Τέγος: Ποιητική ονομασία της στέγης, συγγενής με το ρήμα «τέγω», δηλαδή σκεπάζω.

/ Προτεγίσματα: Προεξέχοντα τμήματα της στέγης που προστατεύουν το κτίριο από τη βροχή, αντίστοιχα με τις προεξοχές των γείσων.

/ Υπερώια: Οι χώροι που βρίσκονται στο ανώτερο επίπεδο της κατοικίας, δηλαδή τα δωμάτια του επάνω ορόφου.

/ Γεισηποδίσματα και γεισήποδες: Οι πρώτοι είναι οι προεξοχές και οι δεύτεροι τα ξύλινα στηρίγματά τους.

/ Αμείβοντες: Πρόκειται για δομικά ξύλινα στοιχεία της στέγης, τα οποία συνεργάζονται στη στήριξη της κατασκευής. Η περιγραφή παραπέμπει σε σύστημα αλληλοστήριξης ξύλινων δοκών.

 

. Translation into English

   The part beneath one's feet is called the edaphos (floor or ground), while the part above one's head is called the orophos, orophē, and stegē (ceiling or roof).

   There are also the terms hypostegon (covered space or lean-to), astegon (unroofed or roofless), and katastegon (roofed or covered), as well as hyporophion and homorophion, referring to spaces situated beneath or sharing a roof.

    The space between the ceiling and the roof is called the parōrophis.

   The structure above the ceiling is the roof, which in poetic language is called tegos.

   The parts projecting beyond it, in order to keep rain from entering the building, are called protegis mata (projecting roof extensions or eaves).

   Next come the upper-storey rooms, called hyperōia, which are also known as diērē.

   The projections of these upper-storey rooms, which extend beyond the walls of the lower storey, are called geisēpodismata, while the wooden beams supporting them are called geisēpodes.

   The ameibontes are wooden beams positioned on either side of the walls and braced against one another, so that they can support the high ceilings in the central interior spaces of the building.

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Λόγος Έμφρων

logosemfron.blogspot.com

[ ανάρτηση 21 Νοεμβρίου 2026 :  

ο οίκος και τα μέρη του

Ονομαστικόν του Πολυδεύκη

Βιβλίον 1

Αρχαιογνωσία

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ]